Chăm sóc trẻ mắc hen khi trời rét

Trong thời tiết lạnh ẩm thất thường, các bệnh hô hấp ở trẻ em gia tăng, trong đó có bệnh hen. Hen phế quản (suyễn) là bệnh hô hấp mạn tính thường gặp nhất ở trẻ em. Bệnh cần được kiểm soát kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm.

Yếu tố nguy cơ gây hen

Hen hoàn toàn không phải là bệnh lây lan, truyền nhiễm. Bệnh hen dễ gặp ở trẻ em. Tỷ lệ trẻ em mắc bệnh hen cũng cao gấp đôi người lớn (10%  so với 5%). Thế nhưng trên thực tế, việc chẩn đoán hen ở trẻ em thường bị chậm trễ, nhất là ở trẻ dưới 2 tuổi. Điều này tất yếu đã hạn chế hiệu quả điều trị: trẻ thường xuyên bị lên cơn, phải nhập viện, thậm chí có thể tử vong.

Có nhiều yếu tố thuận lợi hoặc là căn nguyên chính gây bệnh hen có thể kể đến như:

Di truyền, yếu tố gia đình: Yếu tố di truyền trong bệnh hen rất lớn. Người bị hen có thể do di truyền, trong gia đình cũng có người mắc các bệnh dị ứng như mề đay, mẩn ngứa, dị ứng thời tiết, viêm mũi dị ứng theo mùa, đặc biệt là bố, mẹ hoặc cả hai có bệnh hen, thì tỷ lệ con cái mắc hen cũng cao.

Yếu tố cơ địa: Nhiều trường hợp trẻ bị bệnh hen là do cơ địa. Có khoảng từ 30-60% trẻ em bị chàm sữa sau này có thể bị hen suyễn. Các trẻ đã bị viêm mũi dị ứng, viêm phế quản co thắt, thể tạng tăng tiết dịch cũng nhiều khả năng bị mắc bệnh hen.

Tiếp xúc với dị nguyên: Các dị nguyên như bụi, lông chó, mèo, phấn hoa, khói bếp, khói thuốc, thời tiết thay đổi thất thường, lạnh (mùa lạnh thường hay tái phát bệnh hen ở người bệnh hen mạn tính). Việc dùng một số thuốc chữa bệnh (Đông y, Tây y) cũng có những tác dụng phụ gây kích phát cơn hen. Các vi sinh vật có trong không khí (vi khuẩn, virut, nấm mốc). Hiện nay, người ta cũng đề cập nhiều đến vai trò của nấm mốc, cũng có thể là một trong các yếu tố nguy cơ gây hen hoặc làm tái phát bệnh hen.

Sử dụng thực phẩm: Một số loại thực phẩm cũng được nhắc đến trong nguy cơ gây hen suyễn tái phát như: tôm, cua ốc, ếch...

Phát hiện bệnh thế nào?

Để biết được trẻ mắc bệnh hen, chẩn đoán thường dễ dàng khi trẻ đang lên cơn: trẻ ho, có cảm giác nặng ngực, thở khò khè, khó thở (thở nhanh, thở co kéo lồng ngực, co kéo cơ vùng cổ, cánh mũi phập phồng,...). Tuy nhiên, không phải lúc nào việc chẩn đoán cũng dễ dàng.

Cần nghi ngờ trẻ mắc bệnh hen khi trẻ bị ho tái đi tái lại nhiều lần (đặc biệt là ho về đêm), khò khè, khó thở xuất hiện hay nặng hơn khi trẻ tiếp xúc với các yếu tố khởi phát (khi thay đổi thời tiết, khi trẻ gắng sức, hay khi ăn “trúng” một thức ăn nào đó,...). Nếu như khò khè, khó thở là những gợi ý khá điển hình, thì triệu chứng ho tái đi tái lại là triệu chứng khá đặc biệt nhưng lại thường bị bỏ sót, vì mọi người nghĩ trẻ dễ bị ho hắng thoáng qua… Ở trẻ dưới 2 tuổi, cần nghĩ đến hen khi trẻ bị khò khè tái phát liên tục 3 lần, ngay cả khi trong gia đình không có ai bị hen, dị ứng. Thật ra, có khi trẻ mắc bệnh hen chỉ biểu hiện bằng những cơn ho về đêm (lắm khi nhiều đến mức làm trẻ không thể ngủ được) mà không hề có triệu chứng gợi ý nào khác và ban ngày trẻ lại hoàn toàn bình thường. Một số nhà chuyên môn thường gọi đây là “hen dạng ho” - một thể khá đặc biệt của bệnh và thường bị bỏ sót.

Làm thế nào để chẩn đoán khi trẻ không lên cơn hay khi trẻ có biểu hiện không điển hình?

Đo hô hấp ký là một nghiệm pháp không quá đắt tiền có thể giúp chẩn đoán hen khi nghi ngờ hen, khi bệnh nhân không lên cơn hoặc khi có biểu hiện không điển hình, không rõ ràng mà một số thầy thuốc gọi là “hen giấu mặt”. Tuy nhiên, đây là một nghiệm pháp gắng sức đòi hỏi bệnh nhân phải biết hợp tác nên thường khó thực hiện được cho trẻ dưới 6 tuổi.

Chăm sóc đúng cách để giảm triệu chứng

Điều cần nhất để phòng ngừa cơn hen cấp và giảm triệu chứng bệnh hen cho trẻ là cần tránh những nguyên nhân có thể làm khởi phát cơn hen: không nuôi thú vật (chó, mèo,…) trong nhà, thường xuyên diệt gián. Không hút thuốc lá trong nhà và ở nơi gần trẻ Không để những chất nặng mùi (chất tẩy rửa) trong nhà. Tránh dùng các loại thuốc xịt như nước hoa xịt phòng, thuốc xịt muỗi, côn trùng. Hạn chế cho trẻ tiếp xúc nhang khói.

Nơi ngủ của trẻ: cần được dọn dẹp sạch sẽ, ngăn nắp, không nên trải thảm. Thường xuyên giặt khăn trải giường và chăn mền bằng nước nóng, phơi khô ngoài nắng. Không nên cho trẻ chơi thú nhồi bông cũng như không cho thú vật vào nơi trẻ ngủ.

Dùng cửa sổ (đóng hay mở) để duy trì không khí sạch và trong lành. Hàng ngày nên cho trẻ vui chơi ngoài trời, nơi thoáng khí.

Cần hạn chế cho trẻ ăn thực phẩm dễ gây dị ứng làm khởi phát cơn hen như: hải sản, cua, ốc, thịt thú rừng…

Cha mẹ và người chăm sóc cần lưu ý, khi trẻ có các dấu hiệu bệnh hen hoặc nghi ngờ mắc hen cần được đưa đi khám chuyên khoa hô hấp để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Cần phải tuân thủ đúng hướng dẫn của thầy thuốc, tái khám đúng hẹn và không bao giờ được tự ý ngưng thuốc ngay cả khi trẻ có vẻ đã tốt hơn.

Bình luận của bạn

BÀI VIẾT KHÁC
Cách xử lý viêm tai giữa mủ ở trẻ
Cách xử lý viêm tai giữa mủ ở trẻ

25/03/2017

Nếu mủ trong tai giữa không điều trị kịp thời ra khỏi hòm nhĩ sẽ để lại di chứng như viêm tai giữa thanh dịch làm dính chuỗi xương con nằm trong hòm nhĩ để lại hậu quả là sức nghe giảm dần, màng nhĩ bị co kéo.

Dấu hiệu chứng tỏ trẻ đã bị xâm hại cha mẹ cần biết
Dấu hiệu chứng tỏ trẻ đã bị xâm hại cha mẹ cần biết

03/04/2017

Theo PGS Đức, thông qua những dấu hiệu đặc trưng, cha mẹ có thể nhận biết chính xác con mình đã bị xâm hại tình dục.

Bé gái mới 18 tháng tuổi đã dậy thì
Bé gái mới 18 tháng tuổi đã dậy thì

07/04/2017

Thấy con gái mới 1,5 tuổi xuất huyết âm đạo, mẹ bé đã đưa đi khám. Bác sĩ chẩn đoán bé bị dậy thì sớm.

Những dấu hiệu nhận biết dạy thì sớm ở trẻ bố mẹ cần biết
Những dấu hiệu nhận biết dạy thì sớm ở trẻ bố mẹ cần biết

07/04/2017

Xu hướng dậy thì sớm ngày càng gia tăng ở trẻ em trên toàn thế giới. Một số ít có thể là biểu hiện của bệnh lý, cần được điều trị đặc biệt.

Cách phòng tránh bệnh thủy đậu cho bé trong mùa dịch
Cách phòng tránh bệnh thủy đậu cho bé trong mùa dịch

09/04/2017

Tháng 3-5 là mùa cao điểm bùng phát dịch thủy đậu, cũng là thời điểm các bệnh viện nhi và trung tâm y tế rơi vào tình trạng quá tải vì số lượng trẻ em nhập viện tăng cao.

Phẫu thuật dị tật tim cho em bé chưa ra đời
Phẫu thuật dị tật tim cho em bé chưa ra đời

28/07/2017

Các bác sĩ Canada đã phẫu thuật thành công ca dị tật tim bẩm sinh hiếm gặp cho một cậu bé ngay khi còn trong bụng thông qua tử cung của người mẹ.

Bé 16 tháng tuổi suýt mù vì biến chứng do viêm xoang
Bé 16 tháng tuổi suýt mù vì biến chứng do viêm xoang

12/08/2017

Theo bác sĩ Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc bệnh viện Tai - Mũi - Họng, đây là ca viêm xoang biến chứng ổ mắt nặng nhất và nhỏ tuổi nhất trong 10 năm trở lại đây.

Nguy hại khi trẻ nhỏ bị cháy nắng
Nguy hại khi trẻ nhỏ bị cháy nắng

16/08/2017

Trẻ em bị cháy nắng nhiều làm tăng nguy cơ phát triển bệnh ung thư da sau này.

Cách phòng tránh ngộ độc khi sử dụng thảo dược cho trẻ
Cách phòng tránh ngộ độc khi sử dụng thảo dược cho trẻ

26/08/2017

Thảo dược vốn thân thiện với trẻ nhỏ. Tuy nhiên, chỉ có thảo dược chuẩn hóa cao mới thích hợp khi sử dụng cho trẻ nhỏ vì vừa đảm bảo an toàn, vừa hiệu quả.

Để trẻ nằm điều hòa nhiều có tốt không?
Để trẻ nằm điều hòa nhiều có tốt không?

28/09/2017

Mùa hè khá là nóng nực, đặc biệt đối với trẻ nhỏ thì đó còn là ác mộng. Nhằm giải quyết vấn đề này, nhiều bậc phụ huynh đã sử dụng điều hòa thường xuyên cho con mình. Tuy nhiên, hãy ghi nhớ cẩn thận các quy tắc sau.

5 Cách dân gian giúp trẻ sơ sinh hạ sốt tức thì
5 Cách dân gian giúp trẻ sơ sinh hạ sốt tức thì

19/12/2017

Cắt quả dưa chuột thành hình bình sữa rồi đưa em bé ngậm. Hiệu quả hạ sốt của dưa chuột sẽ xuất hiện ngay sau đó.

Cẩn trọng khi trẻ bị say nắng
Cẩn trọng khi trẻ bị say nắng

23/05/2018

Trẻ bị say nắng không được phát hiện xử trí kịp thời, có thể gây mất nước, đau đầu, thậm chí tổn thương thần kinh.

Nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh tiêu chảy cho trẻ lúc giao mùa
Nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh tiêu chảy cho trẻ lúc giao mùa

10/10/2018

Mùa tựu trường là lúc thời tiết từ hè sang thu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến trẻ bị tiêu chảy. Vì vậy, phụ huynh cần trang bị kiến thức để phòng tránh tiêu chảy khi trẻ đến trường.

Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết ở trẻ
Dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng, sốt xuất huyết ở trẻ

18/10/2018

Tay chân miệng do virus đường ruột gây ra; biểu hiện sốt cao, có thể nổi hồng ban dạng phỏng nước, không phải dạng ban đỏ như sốt xuất huyết.

Làm gì khi trẻ dậy thì sớm, dậy thì muộn?
Làm gì khi trẻ dậy thì sớm, dậy thì muộn?

12/11/2019

Những trẻ dậy thì ở độ tuổi bình thường là niềm hạnh phúc của trẻ và của cha mẹ.

Tâm sự cùng bé gái dậy thì
Tâm sự cùng bé gái dậy thì

26/11/2019

Trước khi vào tuổi dậy thì, để các cô gái không sửng sốt trước hiện tượng kinh nguyệt, cha mẹ cần giảng giải cho các em biết cái gì sẽ diễn ra khi buồng trứng bắt đầu chuyển mình và quả trứng đầu tiên sẽ dần dần chín.

Bài thuốc chữa chảy máu cam ở trẻ em
Bài thuốc chữa chảy máu cam ở trẻ em

19/03/2020

Y học cổ truyền gọi chảy máu cam là nục huyết, thường gặp ở trẻ em. Theo sách Hải Thượng Lãn Ông, “chứng thổ huyết nục huyết (chảy máu mũi) phần nhiều bởi hỏa...

Tác hại do dậy thì sớm ở bé gái
Tác hại do dậy thì sớm ở bé gái

05/08/2020

Hiện nay ở nước ta, hiện tượng trẻ dậy thì sớm không còn là cá biệt. Xu hướng dậy thì sớm ngày càng gia tăng ở trẻ em. Một số ít có thể là biểu hiện của bệnh lý, cần được điều trị đặc biệt.