Mãn kinh và những hệ lụy về sức khỏe

Mãn kinh là tình trạng bình thường của mọi phụ nữ sau lần có kinh cuối cùng rồi vĩnh viễn chấm dứt.

Chẩn đoán mãn kinh chắc chắn nhất là khi người phụ nữ đã ở vào độ tuổi 48 - 50 và mất kinh liên tục trong một năm (12 tháng) mà không có bệnh lý gì toàn thân hay tại bộ máy sinh dục.

Mãn kinh là tình trạng bình thường của mọi phụ nữ sau lần có kinh cuối cùng rồi vĩnh viễn chấm dứt. Chẩn đoán mãn kinh chắc chắn nhất là khi người phụ nữ đã ở vào độ tuổi 48 - 50 và mất kinh liên tục trong một năm (12 tháng) mà không có bệnh lý gì toàn thân hay tại bộ máy sinh dục.

Mãn kinh tự nhiên xảy ra ở tất cả phụ nữ không phân biệt nòi giống tôn giáo hay đẳng cấp xã hội. Mãn kinh không phải tự nhiên là những người bị mất hẳn kinh nguyệt dù tuổi còn trẻ do bị cắt tử cung, cắt cả hai buồng trứng hoặc do điều trị bằng thuốc hoặc tia xạ mà buồng trứng bị mất chức năng hoạt động của nội tiết nghĩa là mất chức năng sản xuất estrogen lẫn ngoại tiết nghĩa là phóng noãn.

Khi mãn kinh lượng estrogen (nội tiết tố nữ) giảm đi rất mạnh làm thay đổi cả hình thái của bộ máy sinh dục nữ: môi lớn môi bé teo đét, âm đạo khô, giảm ham muốn tình dục, kèm theo một số chức năng mất ngủ hay quên, loãng xương, rối loạn tim mạch và tiết niệu. Mãn kinh ở tuổi trên dưới 50 được coi là đúng hạn. Mãn kinh sớm là khi còn ở tuổi 40 hay ít hơn.

Trước khi mãn kinh nhiều phụ nữ được báo trước bằng một thời kỳ tiền mãn kinh. Đó là một thời kỳ có những biến đổi về tâm tính và thể chất có chu kỳ vào thời kỳ hoàng thể (sau phóng noãn) của chu kỳ kinh nguyệt. Cần theo dõi trong một số chu kỳ để phân biệt với những triệu chứng bệnh lý khác của người phụ nữ.

Các triệu chứng nổi trội trong thời kỳ tiền mãn kinh là: tình trạng u uất, cảm giác vô vọng, chán nản; hay lo âu, căng thẳng, không thích hoạt động; buồn vui đột ngột, nhiều ý phủ định hơn; nóng nảy, giận dữ, xung đột cá nhân vô cớ; khó tập trung tư tưởng để làm việc hay học tập nghiên cứu; giảm sự quan tâm đến các hoạt động hằng ngày công việc, vui chơi bạn bè; hay buồn ngủ, dễ mệt mỏi, thiếu hào hứng; ngủ nhiều hơn hoặc mất ngủ; cơn vã mồ hôi, nóng mặt hoặc nóng toàn thân; nhức đầu, đau cơ, đau khớp, tăng cân, béo lên, vú căng đau; thay đổi khẩu vị - ăn nhiều hoặc chán ăn.

Tuyến thượng thận thay đổi khi phụ nữ vào tuổi mãn kinh.

Ở tuổi mãn kinh, cùng với những thay đổi ở buồng trứng, nhiều tuyến nội tiết các tạng khác cũng có thay đổi: những thay đổi này không đột ngột mà dần dần trong cả cuộc đời bắt đầu ngay từ thời kỳ bào thai. Kích thước buồng trứng tăng dần cho đến khi dậy thì. Từ lúc dậy thì buồng trứng to nhỏ theo giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt, sau khi có kinh có nang noãn phát triển to dần đến khi phóng noãn (vỡ nang) chỉ còn các sẹo (hoàng thể), buồng trứng lại co bé lại trong khi có kinh. Đến tuổi 40 buồng trứng giảm dần thể tích cho đến khi mãn kinh.

Ngay trước khi mãn kinh số noãn nang thoái triển, biến mất rất nhiều. Sự biến mất của noãn nang này xảy ra cùng lúc với sự tăng mạnh của nồng độ FSH (một hormon được bài tiết từ tuyến yên) trong máu, kinh nguyệt trở nên thất thường và nhiều chu kỳ không có phóng noãn.

Nồng độ estradiol giảm mạnh trong những tháng đầu sau mãn kinh. Trái lại testosteron của phụ nữ không giảm nhanh như thế. Khả năng sinh sản đã chấm dứt nhưng tình dục không chấm dứt (hứng khởi tình dục ở phụ nữ cần có testosteron).

Thay đổi ở tuyến thượng thận - tuyến thượng thận phụ nữ chỉ sản xuất một lượng nhỏ estrogen, nhưng một lượng đáng kể các chất tiền thân của androgen như dehydroepiandrosteron sulfat (DHAS) và dehydro epiandrosteron (DHA). Cả hai chất này đều giảm ít sau mãn kinh nhưng có vẻ như không lệ thuộc gì vào mãn kinh. Các steroid khác của thượng thận (cortisol và aldosteron) cũng vậy.

Thay đổi ở trục dưới đồi - tuyến yên. Trục dưới đồi tuyến yên - buồng trứng luôn được cân bằng ổn định trong thời kỳ sinh sản - trục này thay đổi nhiều ngay ở thời kỳ tiền mãn kinh. Thay đổi quan trọng nhất là ở tuyến yên lúc này FSH được sản xuất ra rất nhiều, kinh nguyệt trở nên thất thường.

Ở một số phụ nữ chỉ số lutei-nizing hormon (LH) có thể tăng cao lên trước khi mãn kinh nhưng sau đó ổn định ở mức bình thường mặc dù FSH vẫn ở mức cao. Sau mãn kinh cả LH và FSH đều giữ ở mức cao.

Bình luận của bạn

BÀI VIẾT KHÁC
Sai lầm khi tắm của phụ nữ
Sai lầm khi tắm của phụ nữ

26/03/2017

Nếu mắc sai lầm này khi tắm, phụ nữ sẽ tăng nguy cơ mắc ung thư lên gấp 2 lần. Vì vậy, cần bỏ ngay thói quen dưới đây để bảo vệ sức khỏe.

Mẹo hết đau bụng kinh chỉ trong 5 phút
Mẹo hết đau bụng kinh chỉ trong 5 phút

26/03/2017

Chỉ cần 5 phút chị em sẽ hết ngay đau bụng kinh mà không phải uống thuốc.

7 quan niệm sai lầm về vòng tránh thai
7 quan niệm sai lầm về vòng tránh thai

29/05/2017

Các chị em cần gạt bỏ những quan niệm sai lầm về vòng tránh thai dưới đây để yên tâm hơn trong quá trình sử dụng.

Thủ dâm nhiều lần ở nữ giới có hại gì không?
Thủ dâm nhiều lần ở nữ giới có hại gì không?

30/05/2017

Bích Ngọc (24 tuổi), một nhân viên ngân hàng ở Hà Nội, luôn cảm thấy áy náy và có lỗi với người yêu khi nhiều lần tự làm 'chuyện đó' một mình.

Dấu hiệu sớm của ung thư cổ tử cung chị em nên biết
Dấu hiệu sớm của ung thư cổ tử cung chị em nên biết

12/06/2017

Cổ tử cung (CTC) đóng vai trò rất lớn trong quá trình sinh sản và sinh lý bình thường của phụ nữ. Ung thư CTC là loại ung thư thường gặp nhất và có tỷ lệ tử vong cao nhất trong tất cả các loại ung thư ở nữ giới.

Đau bụng dưới khi “yêu”, vì sao?
Đau bụng dưới khi “yêu”, vì sao?

12/06/2017

Đau bụng dưới khi đang quan hệ tình dục là tình trạng nhiều chị em gặp phải. Cơn đau có khi chỉ nhói lên...

Cẩn trọng khi xuất huyết âm đạo bất thường
Cẩn trọng khi xuất huyết âm đạo bất thường

29/06/2017

Các trường hợp chảy máu âm đạo không phải trong thời kỳ sinh lý, là triệu chứng của nhiều nguyên nhân, phải chăng âm đạo đã mắc phải chứng bệnh nghiêm trọng gì.

Những điều chị em cần lưu ý khi
Những điều chị em cần lưu ý khi "quan hệ" đường miệng

12/07/2017

Cho dù vợ chồng ban có chung thủy tuyệt đối thì kiểu "quan hệ" đường miệng cũng không nên được sử dụng quá thường xuyên.

Khắc phục khô âm đạo ở Nữ giới
Khắc phục khô âm đạo ở Nữ giới

14/07/2017

Tôi 39 tuổi. Mỗi lần có quan hệ với chồng thường rất khó khăn vì bị đau rát. Xin bác sĩ cho biết tôi bị bệnh gì, khắc phục bằng cách nào? Nguyễn Thị Thanh (Hải Dương)

Cách chữa trị đi tiểu buốt ở phụ nữ
Cách chữa trị đi tiểu buốt ở phụ nữ

25/07/2017

Đi tiểu buốt là một trong những dấu hiệu thường gặp ở nữ giới. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng này trong đó bao gồm viêm niệu đạo, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc do thụt thừa âm đạo không đúng cách.

Đặt vòng tránh thai loại nào tốt cho chị em phụ nữ?
Đặt vòng tránh thai loại nào tốt cho chị em phụ nữ?

03/08/2017

Đặt vòng là một trong những biện pháp tránh thai phổ biến, thế nhưng, đặt vòng tránh thai loại nào tốt là băn khoăn của rất nhiều chị em.

Quy trình vá màng trinh giá 8 triệu đồng tại Hà Nội
Quy trình vá màng trinh giá 8 triệu đồng tại Hà Nội

03/08/2017

Với những trường hợp màng trinh bị rách ít, thủ thuật vá lại chỉ mất khoảng 15 phút nhưng cũng có những trường hợp mất nhiều thời gian hơn.

7 thực phẩm cấm kỵ khi “đến tháng
7 thực phẩm cấm kỵ khi “đến tháng"

15/08/2017

Mặc dù chưa có cách chữa huyền diệu cho hội chứng kinh nguyệt (PMS) của các chị em như: chuột rút, đầy bụng và tâm trạng thay đổi…Tuy nhiên, có một điều bạn nên ghi nhớ là thực phẩm đóng một vai trò quan trọng nếu bạn không muốn cảm thấy thật tệ mỗi khi 'đến tháng'.

Trị đau bụng khi... đến tháng
Trị đau bụng khi... đến tháng

15/08/2017

Đối với một số chị em thì những ngày đèn đỏ là những ngày cực hình trong tháng, nhiều người do nội tiết, do sức khỏe yếu bị đau lưng, mỏi mệt và đau bụng...

Hóa giải tác dụng phụ của thuốc tránh thai
Hóa giải tác dụng phụ của thuốc tránh thai

11/10/2017

Ngày nay, việc sử dụng thuốc tránh thai không còn là vấn đề lạ lẫm với mọi người. Đây là một trong những biện pháp dùng để tránh thai phổ biến.

Rối loạn khoái cảm ở phụ nữ, vì sao?
Rối loạn khoái cảm ở phụ nữ, vì sao?

19/10/2017

Khi người phụ nữ không có khoái cảm và khoái cực thì thường được cho là “lãnh cảm”, thuật ngữ này không chính xác vì nó gợi ra một cảm giác sai lầm về cơ thể nữ - một cơ thể lạnh và không còn đáp ứng.

Vì sao phụ nữ cần uống nhiều nước suốt cả ngày?
Vì sao phụ nữ cần uống nhiều nước suốt cả ngày?

06/10/2018

Một nghiên cứu của Đại học Miami, Mỹ đã chỉ ra rằng uống đủ nước sẽ góp phần làm giảm tần suất bị viêm nhiễm ở phái đẹp.

Thuốc tránh thai thay đổi hình dáng cơ thể như thế nào?
Thuốc tránh thai thay đổi hình dáng cơ thể như thế nào?

11/10/2018

Nghiên cứu cho thấy thuốc tránh thai có thể thay đổi hình dáng cơ thể của phụ nữ theo những cách không ngờ.

4 nguyên nhân khiến phụ nữ khó đạt đỉnh khi làm chuyện ấy
4 nguyên nhân khiến phụ nữ khó đạt đỉnh khi làm chuyện ấy

18/10/2018

Theo một thống kê, 5% đàn ông không thể “lên đỉnh” khi yêu, trong khi con số này ở phái đẹp lên tới 75%.

Bí quyết ngăn ngừa bệnh lậu ở chị em
Bí quyết ngăn ngừa bệnh lậu ở chị em

26/10/2018

Lậu là một bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bệnh do Neisseria gonorrhoeae gây ra, đó là một loại vi khuẩn có thể phát triển và sinh sôi dễ dàng ở nơi ấm, ẩm của đường sinh dục, bao gồm cổ tử cung, tử cung và ống dẫn trứng ở phụ nữ và ở niệu đạo cả nữ và nam. Vi khuẩn cũng có thể phát triển trong miệng, họng, mắt và hậu môn.

Những yếu tố nguy cơ gây ung thư nội mạc tử cung
Những yếu tố nguy cơ gây ung thư nội mạc tử cung

08/11/2018

Ung thư nội mạc tử cung, hay những khối tế bào bất thường trong niêm mạc tử cung, thường xuất hiện ở phụ nữ sau tuổi 40.

Thực phẩm giúp âm đạo khỏe mạnh
Thực phẩm giúp âm đạo khỏe mạnh

18/11/2018

Thường xuyên ăn những loại thực phẩm dưới đây giúp âm đạo luôn khỏe mạnh, tránh nhiễm trùng và các bệnh như ung thư âm đạo hay các kích thích khác.

Nước hoa vùng kín có an toàn cho cô bé?
Nước hoa vùng kín có an toàn cho cô bé?

04/01/2019

Thời gian gần đây, nhiều chị em tìm đến nước hoa vùng kín như một vị cứu tinh trong chuyện chăn gối.

7 dấu hiệu có thể cảnh báo sớm ung thư buồng trứng
7 dấu hiệu có thể cảnh báo sớm ung thư buồng trứng

06/01/2019

Ung thư buồng trứng là căn bệnh nguy hiểm nhưng những triệu chứng lại rất âm thầm và phụ nữ thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo bệnh ở giai đoạn đầu.

Xuất hiện kinh nguyệt 2 lần trong tháng có bình thường không?
Xuất hiện kinh nguyệt 2 lần trong tháng có bình thường không?

15/01/2019

Những căn bệnh nguy hiểm như u xơ tử cung, bệnh tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang, viêm âm đạo, ung thư đều có thể khiến kinh nguyệt xuất hiện thường xuyên hơn.

Làm gì khi huyết trắng có mùi?
Làm gì khi huyết trắng có mùi?

05/11/2019

Em năm nay 20 tuổi, chưa có chồng. Gần đây em hay bị ra huyết trắng có mùi hôi. Mặc dù mỗi ngày em đều vệ sinh vùng kín và thay đồ lót nhưng không hiểu vì sao bị bệnh.

Kinh nguyệt nhiều nên ăn gì?
Kinh nguyệt nhiều nên ăn gì?

06/11/2019

Kinh nguyệt là điều rắc rối, phiền toái cho phụ nữ. Sẽ khó chịu hơn khi những ngày đến tháng, nhiều chị e máu kinh quá nhiều, có người phải ngưng nghỉ mọi hoạt động, có người bị mệt mỏi, nhợt nhạt... khiến sinh hoạt bị đảo lộn.

Núm vú bị tụt vào trong có đáng lo?
Núm vú bị tụt vào trong có đáng lo?

07/11/2019

Núm vú của bạn có bị tụt vào trong thay vì nhô lên không? Việc đó khá là bình thường. Dưới đây là những điều bạn nên biết nếu bạn có núm vú bị tụt vào trong.

Tôm giúp phái yếu tăng ham muốn
Tôm giúp phái yếu tăng ham muốn

27/12/2019

Phụ nữ thường hay e ngại mỗi khi đề cập về chuyện tình dục, điều này không đúng chút nào. Ngoài việc cởi mở với đối tác thì ăn uống đúng, đủ chất và chọn lựa món ăn phù hợp là liệu pháp tăng ham muốn tốt nhất.